Dag 22: hoe de berimbau de slaven hielp met verdedigen

Amos is zijn hippiejaren inmiddels redelijk voorbij, maar hij doet niets liever dan verhalen vertellen over die tijd. Hij is op zijn zeventiende naar Boston gegaan en werkte waar hij werken kon, en maakte veel muziek. Nu is hij eigenaar van onze pousada in Guriri, maar vleugjes van zijn hippiebestaan sijpelen nog door. Aan de muur hangt een berimbau, een instrument waar hij redelijke faam mee heeft behaald. Zijn geld gaf hij aan vrienden en familie, de berimbau hangt hier nog. Nog voordat ik het kan vragen, haalt hij de berimbau van de muur en begint hij te spelen. En uiteraard te vertellen.

First things first: de berimbau

Dit muziekinstrument is vooral bekend omdat het wordt gebruik bij capoeira, maar het wordt ook als een los instrument gebruikt. Een berimbau lijkt heel erg op de boog van een pijl en boog.

Berimbau

Berimbau

Een lange gebogen stok, met een stalen snaar ertussen (meestal uit een autoband gehaald). Onderaan de stok zit een kalebas met een opening aan de onderkant. Behalve deze boog is ook nog een steen of metalen ring, een stokje om tegen de snaar te tikken, en een gevlochten rammelaar nodig om muziek te maken. En dat klinkt uiteindelijk ongeveer zo (als je het goed kan):

De berimbau in de jaren ‘80

De mooiste herinnering van Amos aan het instrument was tijdens zijn eerste jaar in Boston. Hij was zeventien, en was zonder geld naar Amerika gegaan. Hij ging met zijn berimbau op straat spelen en verdiende vijftien dollar. Zijn allereerste zelfverdiende geld. Zijn mooiste muzikale herinnering is zijn bijdrage op het eerste album van Claire Ritter in 1987. Claire Ritter speelde op dit album samen met onder andere Ran Blake en Dave Holland – toch niet de minste namen – en Amos speelt op het tweede nummer mee.

Amos in zijn jongere jaren

Amos in zijn jongere jaren

Berimbau als masker voor capoeira

De berimbau is een instrument dat wordt gebruikt bij capoeira om het ritme aan te geven; “capoeira isn’t capoeira without music”. Op mijn vraag aan Amos wie ooit bedacht heeft om muziek te maken bij een vechtsport, krijg ik een lang antwoord. Capoeira werd geintroduceerd in Brazilie door de slaven uit Angola. Deze slaven wilden zich kunnen verdedigen tegen hun Portugese bezetters, maar uiteraard werd alle vorm van verzet gestopt. Daarom begonnen ze met capoeira, in twee varianten. Als de bazen kwamen kijken, voerden ze de kunstvorm uit (lijkt op een soort dans). Waren de bazen weg, dan oefenden ze de vechtsport. Muziek ondersteunde het ritme, maar diende ook om de Portugezen op het verkeerde been te zetten. Want muziek bij het vechten, dat gelooft natuurlijk niemand :-).

Facebooktwitterpinterest
Facebooktwitter